Sfeerfoto

Interview blad Tabitha, januari 2022

Mevr. Brons, wilt u uzelf eerst even voorstellen?

Ik ben 52 jaar, moeder van 3 volwassen kinderen, getrouwd met ds. Brons en ik werk als GZ-psycholoog bij Eleos. Daarnaast heb ik meerdere boeken geschreven over opvoeding en identiteit.

Wat was de aanleiding om ‘Goed dat je er bent’ te schrijven?

In mijn werk en ook tijdens lezingen kwam vaker de vraag naar voren of je jezelf waardevol mag vinden als je tegelijkertijd ook zondig bent en niet in staat bent tot het goede.  Er zijn wel boeken over geschreven, maar daarin wordt verondersteld dat de lezers het geloof allemaal hebben ontvangen.  Daarmee is echter de groep niet geholpen die (nog) niet kan geloven en (nog) geen deel heeft aan de gerechtigheid van Christus. Juist met het oog op deze groep heb ik gezocht naar welke waarde je als mens hebt.

Wat is de hoofdboodschap van het boek?

Om het met de titel te zeggen: “Goed dat je er bent!”.  Ik heb gemerkt dat een negatief zelfbeeld iemand erg in de weg kan zitten. Het vertekent de werkelijkheid en maakt dat je teveel met jezelf bezig bent. Vandaar dat ik in dit boek ook handvatten geeft om het zelfbeeld evenwichtiger te maken. Met mede als doel om er ook meer te zijn voor de ander.  

Je mag jezelf waarderen. Ook na de val in het paradijs is er nog iets over van wat de HEERE in ons mensen heeft afgedrukt van Zijn beeld. Bovendien heeft Hij ons gewild zoals we zijn. Daarom is het niet Bijbels om te denken dat je waardeloos bent. Tegelijkertijd is het zo dat we verzoening nodig hebben en daarom niet moeten blijven wie we zijn. We moeten veranderd worden naar Gods beeld. 

Hebt u het idee dat uw boek in een behoefte voorziet?

Zeker! Ik krijg regelmatig reacties van mensen die veel aan dit boek gehad hebben. Ze voelen zich herkend in de vragen die ik stel. En noemen het belangrijk dat ik op zoek ga naar de Bijbelse gegevens en ook kijk naar wat onze gereformeerde vaderen erover gezegd hebben zodat ze met een gerust hart de boodschap tot zich kunnen nemen. 

In uw boek gaat het over het zelfbeeld, de kijk op jezelf. Wilt u uitleggen wat u met een realistisch, een negatief en een te positief zelfbeeld bedoelt?

Het zelfbeeld is het weten welke eigenschappen je hebt èn hoe je deze waardeert. Bij een realistisch zelfbeeld heb je goed in beeld wie je bent:  je weet waar je sterke en zwakke kanten liggen en aanvaard deze. Bij een negatief zelfbeeld is de waardering doorgeslagen naar het negatieve: dan zie je vooral de dingen die niet zo goed zijn of die nog beter kunnen. De mooie en goede dingen van jezelf heb je dan niet meer in beeld. Bij een positief zelfbeeld zie je vooral de goede kanten van jezelf, zonder de mindere kanten mee te wegen. Het gevaar is dat je dan opgeblazen of hoogmoedig wordt. 

Kan een bepaald zelfbeeld in de loop van de tijd veranderen?

Je zelfbeeld ontwikkelt zich in de loop van de tijd, mede door de dingen die je tegenkomt in je lezen. Ik leg vaak uit dat eigenwaarde als het ware op twee benen staat: zijn en doen. Als je dingen goed kunt, draagt dat bij aan je eigenwaarde en dus ook aan je zelfbeeld. Als je het gevoel hebt dat je er mag zijn zoals je bent, is dat een geweldige bodem onder je eigenwaarde. Het krijgen van onvoorwaardelijke liefde helpt om te voelen dat je niets speciaals hoeft te doen om geliefd te zijn. In de loop van de jaren heb je ervaringen van wel of niet  aanvaard worden door anderen en leer je er dingen bij. En soms heb je te maken met beperkingen waarbij je bepaalde dingen niet meer kunt die je vroeger wel kon. Als je dan geleerd hebt dat je eigenwaarde niet alleen afhangt van prestaties, gaat het zelfbeeld niet ineens onderuit. Vandaar dat leunen op het been van zijn zo belangrijk is. Dit temeer omdat prestaties nooit perfect zijn en het beter is als onze waardering daar niet geheel van afhangt.

Wat is een goede manier van omgaan met je eigen gevoelens van verdriet, boosheid, angst?

Gevoelens zijn een signaal van iets. Neem dat signaal serieus door het niet weg te stoppen, maar om te kijken waar een bepaald gevoel mee te maken heeft. Vaak is er een bepaalde behoefte in het geding. Bijvoorbeeld de behoefte aan erkenning, aan veiligheid, aan eerlijkheid. Door te zien wat je gevoel veroorzaakt, zorg je voor jezelf.  En als je aangeeft aan anderen wat je raakt of dwars zit, helpt je de ander om te begrijpen wat er speelt. 

Zondaar zijn en toch positief denken over jezelf, hoe kan dat samengaan?!

Dit is inderdaad de kernvraag van het boek. Ik merk dat het helpend is om twee dimensies te onderscheiden Enerzijds is er het psychologisch functioneren waarin je aan de ene kant gezond denken, willen en voelen hebt met aan de andere kant ongezond denken, willen en voelen. Die teken ik vaak op de horizontale lijn. Anderzijds is er de verticale dimensie van religieus functioneren met bovenaan geloof en beneden ongeloof met daartussen wedergeboorte.

Op de verticale dimensie kunnen wij niets écht goed doen. Voor God schieten al onze werken tekort en kunnen we geen gerechtigheid inbrengen die voldoet. Dat betekent echter niet dat op het horizontale vlak er geen goede dingen kunnen plaatsvinden. Ursinus die mede de Heidelbergse Catechismus heeft opgesteld, schrijft in het Schatboek dat ‘onbekwaam tot enig goed’ gelezen moet worden m.b.t. geestelijke zaken, terwijl de mens wel goede dingen kan  in het natuurlijk leven. Dat was voor mij een verrassende ontdekking.

Hoe verhouden het Godsbeeld en zelfbeeld zich tot elkaar?

Je zou denken dat een Godsbeeld met het accent op een strenge of heersende God  eerder leidt tot een negatief zelfbeeld. Daarvoor is echter geen bewijs uit wetenschappelijk onderzoek.   Eigenlijk weten we dat ook wel. Binnen een gezin dat onder dezelfde prediking komt, kunnen  twee kinderen toch een heel verschillend zelfbeeld hebben. Het is eerder zo dat een kwetsbare psyche ontvankelijk maakt voor negatieve boodschappen dan dat de een bepaald Godsbeeld leidt tot een negatief zelfbeeld. 

Welke ontwikkelingen ziet u bij vrouwen in de maatschappij en in de kerk als het gaat om het zelfbeeld?

Ik denk dat vrouwen sinds de val in het paradijs meer dan mannen onzeker zijn over b.v. hun relaties en over hun uiterlijk. Dat is van alle tijden. Wat wel een ontwikkeling is, is dat er veel meer van ons als individu wordt gevraagd. De maatschappij vraagt om je te onderscheiden, om je te profileren, om te presteren. Als je ‘alleen maar’ voor je gezin zorgt, heb je wat uit te leggen. Er wordt gepromoot dat je jezelf moet ontwikkelen. Dat alles staat haaks op een geest van tevredenheid, van ootmoedigheid, van nederigheid, van dienstbaarheid. Terwijl dat de Bijbelse noties zijn.  Het lijkt me goed dat vrouwen binnen de kerk samen nadenken over het vrouw-zijn in deze tijd. Niet meegaan met de tijdgeest, maar in alles Gods aanwijzingen volgen. We hebben elkaars steun nodig om in de waarheid te wandelen!

Hebt u tips om dit onderwerp op een verenigingsavond te behandelen? 

Het ligt natuurlijk aan welk onderwerp je precies neemt. In mijn boek heb ik overzichtelijke hoofdstukken geschreven met aansluitend vragen om over verder te praten. Wellicht is  een drieluik een idee?  Bijvoorbeeld een avond over wat zelfbeeld eigenlijk is waarin je met elkaar in gesprek gaat over wie je eigenlijk bent,  hoe je een evenwichtig zelfbeeld opbouwt, welke eigenschappen je hebt. En hoe belangrijk je als opvoeder bent in het opbouwen van het zelfbeeld. Een tweede avond zou kunnen gaan over enerzijds de totale verdorvenheid van de mens en anderzijds de waardering van dingen die je goed doet. En hoe dat zich tot elkaar verhoudt.  Om op een derde avond te spreken over het thema zelfontplooiing tegenover zelfverloochening. Wat vraagt God van ons? 

Wat wilt u ons verder nog meegeven? 

Het meest wezenlijke in het leven is niet een realistisch zelfbeeld of een  gezonde eigenwaarde. We komen pas echt tot onze bestemming als we door het geloof verbonden zijn met Christus. Hij kwam  om een volkomen verzoening te zijn voor zonde en schuld en om ons in een rechte verhouding tot God te brengen. Dan hoef je zelf niet meer te presteren, maar ontvang je een volmaakte gerechtigheid in een Ander. Dat geeft ontspanning en dan heeft je leven oneindig veel waarde.

Reactie van een jongere:

Het mooie aan dit boek vond ik dat het christelijke perspectief over het onderwerp zelfbeeld werd weergegeven. En dat er werd uitgelegd hoe je toch positief over jezelf mag denken, terwijl we wel zonde doen. Ook is het een mooie aanvulling dat er steeds stukjes tussendoor staan over gedachten en gedrag van cliënten.

Reactie van een moeder: 

Dit boek is een aanrader voor ons allemaal! Op een overzichtelijke manier leer je naar jezelf kijken. Telkens is Gods Woord de leidraad. Er staan veel herkenbare praktijkvoorbeelden in. Een heel evenwichtig, waardevol boek!

Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website gebruikt cookies. Door gebruik te maken van deze website, geef je aan akkoord te zijn met het gebruik van cookies. Lees meer

Sluiten